بلیچینگ
تعریف
بلیچینگ روشنکردن شیمیایی رنگ دندان با ترکیبات پراکسیدی است. مادهی فعال در نهایت هیدروژن پراکساید است، چه مستقیم استفاده شود و چه از تجزیهی کارباماید پراکساید به دست بیاید (کارباماید پراکساید ۱۰٪ تقریباً معادل هیدروژن پراکساید ۳.۵٪ است). پراکساید از مینا و عاج نفوذ میکند و رادیکالهای آزاد حاصل از آن، مولکولهای رنگدانه را که ساختار باندهای دوگانهی مزدوج دارند اکسید و به قطعات کوچکتر تجزیه میکنند؛ این قطعات نور را کمتر جذب میکنند و دندان روشنتر دیده میشود. سه شکل اصلی کاربرد وجود دارد: بلیچینگ خانگی با ترِی و غلظت پایین، بلیچینگ مطبی با غلظت بالا، و بلیچینگ داخلی (واکینگ بلیچ) برای دندان اندو شدهی تغییر رنگ داده.
مرز مفهوم و سوءبرداشتها
تصور رایج این است که بلیچینگ مطبی چون قویتر است نتیجهی بهتر و پایدارتری میدهد. مقایسهها نشان میدهند تفاوت اصلی در سرعت است نه در نتیجهی نهایی؛ روش خانگی با زمان بیشتر به همان سطح روشنایی میرسد و اغلب پایداری بهتری دارد. به همین دلیل بسیاری از پروتکلها بلیچینگ مطبی را بهعنوان شروع سریع و بلیچینگ خانگی را بهعنوان ادامهی درمان کنار هم میگذارند.
سوءبرداشت دوم، نقش نور و لیزر است. شواهد نشان میدهند فعالسازی نوری تفاوت معنادار بالینی در نتیجهی نهایی ایجاد نمیکند و در عوض دمای پالپ و شدت حساسیت را بالا میبرد. آنچه رنگ را عوض میکند غلظت پراکساید و زمان تماس است.
سوءبرداشت سوم دربارهی آسیب به مینا است. تغییرات سطحی و کاهش موقت میکروهاردنس در مینا مشاهده میشود، اما با بزاق ریمینرالیزه میشود و در پروتکلهای کنترلشده شواهدی از تضعیف بالینی مینا نداریم. اما یک اثر واقعی و مهم وجود دارد: پراکسایدِ باقیمانده پلیمریزاسیون رزین را مهار میکند و استحکام باند را بهطور قابل توجه کاهش میدهد. به همین دلیل باند زدن بلافاصله بعد از بلیچینگ اشتباه است و باید حدود دو هفته صبر کرد.
و آخرین نکتهای که همیشه باید به بیمار گفته شود: رستوریشنها بلیچ نمیشوند. کامپوزیت، سرامیک و سمان رنگشان ثابت میماند و بعد از روشن شدن دندانهای طبیعی، ناهماهنگ به چشم میآیند. تغییر رنگهای تتراسایکلینی هم پاسخ کند و ناکامل میدهند.
نقش در تصمیمگیری درمانی
بلیچینگ اولین و کمتهاجمیترین پله در نردبان درمان زیبایی است و جایگاهش در توالی درمان تعیینکننده است، نه صرفاً در بودن یا نبودنش. تصمیم درست این است که پیش از انتخاب شید هر رستوریشن قدامی، بلیچینگ انجام شود، دو هفته فاصله رعایت شود تا رنگ تثبیت و اثر پراکساید بر باند برطرف شود، و بعد شید نهایی گرفته شود. عکس این توالی یعنی محکوم کردن بیمار به تعویض رستوریشن قدامی.
قبل از هر چیز هم باید علت تغییر رنگ مشخص شود: خارجی، داخلی، یا مربوط به یک دندان غیرزنده. بلیچینگ روی رنگی که ماهیتش درست تشخیص داده نشده، صرفاً یک شرطبندی زیبایی است، نه یک تصمیم درمانی.
محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی تهیه شده است.