Insight 105 — فرول در دندان پایه پارسیل: چرا روکش قدیمی را باید درآورد

English

در دنت‌کست زیاد درباره‌ی فرول صحبت کرده‌ام و در مطلب «فرول در رستوریشن‌های باند شونده: یک کلمه، سه مفهوم متفاوت» هم سراغ فرول در اندوکراون و اورلی رفتم. چیزی که آنجا به آن تکیه کردم این بود که فرول جایی اهمیت پیدا می‌کند که نیرو مایل باشد. زیر نیروی محوری، تراش برای فرول بیشتر هزینه است تا منفعت، ولی وقتی نیرو مایل می‌شود و اهرم می‌سازد، فرول واقعاً به کار می‌آید. این حرف هم مخصوص یک دندان خاص نیست و در هر دندانی که بار مایل بگیرد صدق می‌کند.

یکی از جاهایی که این موضوع خیلی خیلی مهم می‌شود، دندان پایه‌ی پروتز پارسیل است. این دندان از طریق رست و کلاسپ (Clasp) مدام زیر نیروی مایل و اهرمی است، مخصوصاً در طرح‌های انتهای آزاد که حرکت بیس روی ریج به دندان پایه گشتاور وارد می‌کند. یعنی دندان پایه پارسیل دقیقاً در همان شرایطی است که فرول در آن تعیین‌کننده است.

حالا فرض کنید دندان پایه یک روکش قدیمی دارد. ما نمی‌دانیم دندانپزشک قبلی آن را با چه فرولی و با چه کیفیتی ساخته است. ممکن است روکش خیلی خوبی هم باشد، اما فرول زیرش در حد مرزی باشد و دندان تا امروز دوام آورده باشد. اینجا یک نکته هست که معمولاً دیده نمی‌شود. اگر اهمیت فرول در نیروی مایل است، دندانی که سال‌ها برای بیمار کار کرده شاید اصلاً زیر نیروی مایل نبوده است. پس اینکه سال‌ها مشکلی نداشته، چیز زیادی درباره‌ی آینده‌اش زیر پارسیل نمی‌گوید. وقتی پارسیل را می‌گذاریم، تازه دندان وضعیت واقعی خودش را نشان می‌دهد.

برای همین وقتی قرار است پارسیل بسازیم، برای مشخص شدن طرح درمان حتماً روکش قدیمی را کامل درمی‌آوریم، فرول را می‌بینیم و هیچ ریسکی نمی‌کنیم. حواسمان هم باشد که معیار ما در پروتز ثابت و پارسیل یکی نیست. در بازسازی ثابت ممکن است دندانی با فرول مرزی را روکش کنیم و جواب هم بگیریم، اما همین فرول مرزی زیر پارسیل می‌تواند کافی نباشد.

از همین منطق یک نتیجه‌ی دیگر هم درمی‌آید. دندان پایه پارسیل جزو مواردی است که حتی اگر دو روکش کنار هم داشته باشیم، شاید بهتر باشد آن‌ها را به هم اسپلینت کنیم، چون هر دو زیر نیروهای سنگین غیرمحوری هستند و با اسپلینت این بار بین دو دندان تقسیم می‌شود و هیچ‌کدام به‌تنهایی اهرم را تحمل نمی‌کند.

خلاصه اینکه دندان پایه پارسیل یکی از واضح‌ترین جاهایی است که فرول در آن تعیین‌کننده است. روکش قدیمی را درمی‌آوریم و فرول را می‌بینیم، چون دندانی که سال‌ها بی‌مشکل کار کرده، ممکن است تازه زیر پارسیل ضعفش را نشان دهد.

محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی تهیه شده است.