📝 توضیح بالینی
در رادیوگرافیهای بایتوینگ، مشاهدهٔ رادیولوسنسی در مجاورت ترمیمها میتواند بلافاصله ذهن را به سمت پوسیدگی ثانویه هدایت کند.
با این حال، در برخی موارد ناحیهای رادیولوسنت با مرزهای مشخص در زیر ترمیم دیده میشود که منشأ آن پوسیدگی نیست، بلکه به مواد ترمیمی مربوط است.
این وضعیت معمولاً زمانی دیده میشود که:
از کامپوزیت flowable بهعنوان لایه زیرین استفاده شده باشد
گلاسآینومر یا RMGI بهعنوان بیس قرار داده شده باشد
یا لایهای رزینی با رادیواُپسیته پایین در کف حفره قرار گرفته باشد
🔍 نکتهٔ کلیدی رادیوگرافیک
وقتی رادیولوسنسی:
دارای مرزهای صاف و منظم است
ضخامتی یکنواخت دارد
موازی با کف حفره دیده میشود
و بهصورت محدود در زیر ترمیم باقی میماند
احتمال پوسیدگی ثانویه کاهش یافته و تفسیر به سمت وجود لاینر یا کامپوزیتهای رادیولوسنت هدایت میشود.
⚠️ تمایز با پوسیدگی ثانویه
در پوسیدگی دنتینی انتظار داریم:
حاشیههای نامنظم و diffuse
گسترش تدریجی به طرفین
کاهش تدریجی دانسیته
و الگوی انتشار بیولوژیک در امتداد دنتین
در حالیکه الگوی یکنواخت و مهندسیشده، رفتار بیولوژیک پوسیدگی را تقلید نمیکند.
🔧 پیامد تشخیصی
شناخت این الگو از:
درمانهای غیرضروری
برداشتن ترمیم سالم
و مداخلات تهاجمی بیمورد
جلوگیری میکند.
🛠️ رویکرد بالینی پیشنهادی
در مواجهه با چنین تصویر رادیوگرافیکی:
بررسی کلینیکی مارژینها انجام شود
وجود علائم کلینیکی پوسیدگی ارزیابی گردد
و در صورت عدم شواهد بالینی، رویکرد محافظهکارانه انتخاب شود
💡 جمعبندی بالینی
همهٔ رادیولوسنسیهای مجاور ترمیم نشانهٔ پوسیدگی نیستند.
گاهی نظم هندسی تصویر، ما را از مسیر «تشخیص بر پایه ترس» خارج کرده و به سمت تفسیر مبتنی بر شناخت مواد هدایت میکند.
تشخیص صحیح در اینجا، به همان اندازهٔ درمان صحیح اهمیت دارد.