🧠 MetaNote 06

Meta Decision Method — چطور تصمیم بگیریم؟

تصور کنید در یک شرایط کلینیکی توصیف شده، انتخاب شما حفظ یک دندان questionable است یا کشیدن دندان و جایگزینی با ایمپلنت.

ما در اینجا دنبال این نیستیم که آیا دندان خوب است یا ایمپلنت. سؤال اصلی این است:

در یک شرایط بالینی مشخص، کدام را انتخاب کنیم؟ دندان یا ایمپلنت؟

پیش‌فرض تصمیم

قبل از هر مقایسه‌ای، این‌ها روشن است:

پس اینجا بحث «دندان غیرقابل‌حفظ» نیست.


اشتباه رایج

وقتی یک شرایط بالینی توصیف می‌شود، معمولاً ذهن ما:

اما ذهن من دنبال روشی بود که بتوانم شرایط غیرقابل پیش‌بینی را تفسیر کنم و تصمیم بگیرم.

اسم این رویکرد را گذاشتم Meta Decision Method و این روش دقیقاً برای همین جاست.


منطق Meta Decision

به‌جای تحلیل کل شرایط بالینی، ما:

  1. ویژگی اصلی آن شرایط را استخراج می‌کنیم
  2. کل سناریو را به همان ویژگی تقلیل می‌دهیم
  3. بعد رفتار دو سیستم را بررسی می‌کنیم:

ما ویژگی‌های بیولوژیک، فیزیولوژیک، بیومکانیک و رفتاری هر دو سیستم را از قبل می‌دانیم.


تصمیم چطور گرفته می‌شود؟

وقتی مشخص شد ویژگی غالب شرایط چیست، می‌پرسیم:

دندان در برابر این ویژگی چه رفتاری دارد؟
ایمپلنت چه رفتاری دارد؟

سیستمی که رفتار منطقی‌تر و پایدارتر دارد، انتخاب می‌شود.


مثال ۱: پارافانکشن

اینجا بررسی می‌کنیم:

تصمیم از دل رفتار سیستم بیرون می‌آید، نه از درصد مقاله.


مثال ۲: زیبایی

اینجا می‌سنجیم:

کدام سیستم در این زمینه پایدارتر است؟


مثال ۳: بیمار

از نگاه بیمار، معمولاً این‌ها مهم‌اند:

Meta Decision اجازه می‌دهد این فاکتورها به‌صورت فیلتر نهایی وارد تصمیم شوند، نه اینکه تصمیم را از ابتدا منحرف کنند.


جمع‌بندی

Meta Decision یعنی:

اول بفهمیم مسئله‌ی اصلی چیست،
بعد رفتار سیستم‌ها را مقایسه کنیم،
نه اینکه در مقاله‌ها گم شویم.

این روش تصمیم‌گیری، هم ذهن را آرام می‌کند و هم تصمیم را بالینی‌تر و قابل دفاع‌تر می‌سازد.

✍️ دکتر فواد شهابیان
متخصص پروتزهای دندانی و ایمپلنت