نوتکست دهم
پل ارتباطی سایلانها در باندینگ سرامیک
تاریخ انتشار:
آخرین بازبینی:
سایلان چیه؟
- سایلان یک مولکول ارگانیکه که یک یا چند اتم سیلیکون داره.
- سایلان خاصی که تو دندانپزشکی استفاده میشه، یک مولکول دوعملکرده (bifunctional) هست.
- یک سمت این مولکول، یک گروه متاکریلاته که میتونه با ادهزیوها و رزینهای مبتنی بر متاکریلات باند بشه.
- سمت دیگه، بعد از هیدرولیز، میتونه با پرسلن باند تشکیل بده.
- در واقع، سیلان مثل یک واسطه یا پُل بین مواد غیرآلی مثل پرسلن و مواد آلی مبتنی بر رزین عمل میکنه، چون این دو نوع ماده نمیتونن مستقیم به هم باند بشن.
فعالسازی سایلان (هیدرولیز)
- برای اینکه سیلان بتونه باند تشکیل بده، باید اول هیدرولیز (فعال) بشه.
- اسید استیک برای فعال کردن سایلان استفاده میشه.
انواع سایلانها تو بازار
دو نوع اصلی از محصولات سایلان موجود هست:
سایلانهای تکبطری (از پیش هیدرولیز شده):
- این سایلانها از قبل هیدرولیز شده و فعال هستن.
- معمولاً ۱ تا ۵ درصد سیلان تو یک محلول اتانول یا آب، همراه با اسید استیک دارن و pH اونها حدود ۴ تا ۵ هست.
- عیب اصلی: وقتی مولکولهای سایلان هیدرولیز میشن، میتونن با هم واکنش بدن و الیگومرهای با وزن مولکولی بالا تشکیل بدن که این باعث کاهش قدرت باند به پرسلن میشه.
- عمر مفید: به خاطر این واکنش داخلی، عمر مفید کوتاهی دارن.
- نگهداری: حتماً باید تو یخچال نگهداری بشن.
- احتیاط در استفاده: باید از یخچال خارج بشن و قبل از استفاده به دمای اتاق برسن.
- نشانه فساد: اگه سایلان کدر، شیریرنگ یا دارای رسوب باشه، یعنی مولکولهای سیلان با هم واکنش دادن و دیگه قابل استفاده نیست و باید دور ریخته بشه. بعد از یک سال هم باید تعویض بشن.
سایلانهای دوبطری:
- یک بطری حاوی سایلان غیرفعال (هیدرولیز نشده) و بطری دیگه حاوی اسید استیکه.
- فعالسازی: باید درست قبل از استفاده با هم مخلوط بشن تا سیلان فعال بشه.
- زمان فعالسازی: زمان لازم برای هیدرولیز بعد از مخلوط کردن، تو مقالههای مختلف متفاوته: بعضیها ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت، بعضیها ۱۰ دقیقه، یا ۳۰-۵۰ دقیقه رو پیشنهاد میکنن. با این حال، یک مقاله نشون میده که میشه بلافاصله بعد از مخلوط کردن هم استفاده کرد، چون هیدرولیز روی سطح پرسلن اتفاق میافته.
- نکته مهم: پیروی از دستورالعملهای شرکت سازنده.
- مزیت: چون سایلان به صورت غیرفعال تو بطریهای جداگانه نگهداری میشه، این محصولات عمر مفید خیلی طولانیتری نسبت به سیلانهای تکبطری دارن.
تکنیکهای مهم کاربردی
- مقدار سایلان: فقط حداقل مقدار مورد نیاز سایلان رو استفاده کن. بیشتر از یک یا دو لایه اعمال نکن.
- سایلان اضافه: استفاده بیش از حد سایلان میتونه منجر به تشکیل یک لایه ضخیم از مولکولهای سیلان واکنشداده بشه که قدرت باند رو ضعیف میکنه.
- نشانه بصری سایلان اضافی: اگه سطح پرسلن بعد از اعمال سایلان و خشک کردن، براق یا گلاسی به نظر رسید، نشوندهنده اعمال بیش از حد سایلان هست. تو این حالت، باید سطح رو مجدداً سندبلاست کنی و کل فرایند آمادهسازی (از جمله اچینگ HF) رو از نو شروع کنی.
- اعمال حرارت (خشک کردن با هوای گرم):
- مطالعات نشون میدن که اعمال حرارت به طور قابل توجهی قدرت باند رو افزایش میده.
- بعد از اعمال سایلان، خشک کردن اون با هوای گرم به مدت ۶۰ ثانیه باند رو بهتر میکنه.
- این هوای گرم به تبخیر حلالها (آب و اتانول) که تو فرایند باندینگ نقشی ندارن، کمک میکنه.
- همچنین واکنش بین مولکولهای سیلان و سطح پرسلن رو تسریع میکنه و در نهایت به باند قویتری منجر میشه.
- پروتکل پیشنهادی: بعد از استفاده از اسید هیدروفلوئوریک (HF) روی سطح پرسلن، یک لایه سیلان اعمال کن، بعد با هوای گرم به مدت ۶۰ ثانیه خشکش کن. به صورت اختیاری میشه لایه دوم رو هم اعمال کرد و به همین ترتیب خشک کرد. بعد از این مرحله، یک سر سیلان به پرسلن باند شده و سر دیگه آماده واکنش با گروههای متاکریلات ادهزیوهای مبتنی بر رزین هست.
محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی تهیه شده است.