آیا می‌توان فایبرپست را با گلاس‌آینومر معمولی سمان کرد؟
یکی از همکاران از من پرسید:
«فایبرپست رو می‌شه با گلاس‌آینومر هم سمان کرد؟»
جواب دادم: «شدنش که می‌شه. تو هر کاری دوست داشته باشی می‌تونی بکنی! 😂»
بعد توضیح داد که در کلینیکشان قبلاً فایبرپست را بدون سمان رزینی و فقط با گلاس‌آینومر سمان می‌کردند. حالا به او پیشنهاد داده بودند که اگر به فایبرپست نیاز دارد، برایش تهیه کنند تا با همان گلاس‌آینومر استفاده کند.
پرسید: «بود و نبودش فرقی می‌کنه؟ جای این کار همون پست ریختگی کار کنم بهتر نیست؟»
من در جواب پرسیدم: «به نظرت دلیل وجود پست چیه؟»
گفت: «گیر بهتر کور و تقویت سرویکال؟»
گفتم: «آفرین، گیر بهتر کور. حالا فکر نمی‌کنم فایبرپست با سمان کانونشنال و گیر اصطکاکی کارکرد مقبولی داشته باشه.»
اما بعد از بررسی مقالات، نظرم تغییر کرد
بعد از این گفت‌وگو تصمیم گرفتم ببینم شواهد علمی دربارهٔ سمان کردن فایبرپست با گلاس‌آینومر معمولی چه می‌گویند.
چهار مقالهٔ مرتبط پیدا کردم و ابسترکت‌هایشان را خواندم. نتیجه برخلاف تصور اولیهٔ من بود.
در برخی مطالعات آزمایشگاهی، گلاس‌آینومر معمولی توانسته گیر مناسبی برای فایبرپست ایجاد کند و حتی در بعضی آزمون‌های Push-out نتایجی قابل‌مقایسه یا بهتر از برخی سمان‌های رزینی داشته است. البته نتایج همهٔ مطالعات یکسان نبودند و در یک مطالعهٔ دیگر، گیر پست با سمان گلاس‌آینومرِ مورد آزمایش به‌مراتب کمتر گزارش شده بود.
نکتهٔ جالب دیگر این بود که انبساط هیگروسکوپیک گلاس‌آینومر، یعنی افزایش حجم ناشی از جذب آب، می‌تواند در افزایش گیر اصطکاکی پست نقش داشته باشد.
بنابراین برداشت اولیهٔ من مبنی بر اینکه فایبرپست با سمان کانونشنال و گیر اصطکاکی نمی‌تواند عملکرد قابل‌قبولی داشته باشد، بیش از حد قطعی بود. دست‌کم نتایج مطالعات آزمایشگاهی چنین حکمی را تأیید نمی‌کنند.
البته این به معنای اثبات موفقیت بلندمدت کلینیکی این روش یا برتری آن نسبت به سمان‌های رزینی نیست.
هدفم از این بررسی، سنجیدن درستی پاسخ خودم بود؛ برای همین به خواندن ابسترکت‌ها اکتفا کردم و سراغ فول‌تکست نرفتم. اگر بحث فقط گیر فایبرپست در کانال باشد، جواب اولیهٔ من غلط بود؛ اما بررسی مشکلات احتمالی دیگر این روش از حوصلهٔ این بحث خارج است و این نتیجه به معنای توصیهٔ کلینیکی استفاده از گلاس‌آینومر برای سمان کردن فایبرپست نیست.
منابع
مطالب بالا بر اساس ابسترکت مقالات زیر نوشته شده‌اند، نه بررسی متن کامل آن‌ها.
- Pereira et al., 2013 — Push-out bond strengths of different dental cements used to cement glass fiber posts.
مقالهٔ اول - Amaral et al., 2009 — An in vitro comparison of different cementation strategies on the pull-out strength of a glass fiber post.
مقالهٔ دومدر این مطالعه سمان گلاس‌آینومری مورد آزمایش از نوع رزین‌مدیفاید بوده است.
- Effect of hygroscopic expansion on the push-out resistance of glass ionomer-based cements used for the luting of glass fiber posts.
مقالهٔ سوم - Push-out bond strength of fiber posts to root dentin using glass ionomer and resin modified glass ionomer cements.
مقالهٔ چهارم