چرا بین روکش‌هایی که قبلاً به هم چسبیده بودند، فاصله ایجاد می‌شود؟

بیماری مراجعه کرده بود که دندان‌های قدامی فک بالایش از چند سال قبل روکش شده بودند. روکش‌ها هم به‌صورت چند مجموعه به هم اسپلینت شده بودند. چیزی که توجه من را جلب کرد، فاصله بین دو دندان سانترال بود.

بیمار می‌گفت وقتی روکش‌ها را تحویل گرفته، هیچ فاصله‌ای بین دندان‌هایش وجود نداشته و این دیاستم به‌تدریج ایجاد شده است.

یکی از اولین احتمالاتی که باید در چنین شرایطی بررسی کنیم، جابه‌جایی پاتولوژیک دندان‌ها (Pathologic Tooth Migration) است.

دندان‌ها در موقعیت ثابتی قرار ندارند؛ موقعیت آن‌ها حاصل تعادل بین نیروهای اکلوژنی، زبان، لب‌ها و حمایت بافت‌های پریودنتال است. وقتی این تعادل به هم می‌خورد، ممکن است دندان‌ها به‌تدریج جابه‌جا شوند.

مثلاً اگر بیمار دچار تحلیل استخوان و کاهش ساپورت پریودنتال شده باشد، دندان‌های قدامی ممکن است در برابر نیروهایی که قبلاً تحمل می‌کردند، جابه‌جا شوند. از طرف دیگر، از دست رفتن استاپ‌های خلفی یا تغییر تماس‌های اکلوژنی هم می‌تواند در بعضی بیماران باعث تغییر توزیع نیروها شود. ترکیب این عوامل ممکن است به بیرون‌زدگی دندان‌های قدامی (Flaring) و ایجاد دیاستم منجر شود.

نکته جالب این است که حتی اسپلینت بودن روکش‌ها هم لزوماً مانع چنین اتفاقی نمی‌شود. دندان‌های یک مجموعه اسپلینت‌شده ممکن است همراه هم جابه‌جا شوند و به‌تدریج بین دو مجموعه فاصله ایجاد شود.

البته از روی این نمای کلینیکی نمی‌توان علت را قطعی دانست. قبل از هر تصمیم درمانی باید وضعیت پریودنتال، ساپورت استخوانی، تماس‌های اکلوژنی خلفی و قدامی و یکپارچگی خود روکش‌ها بررسی شود.

نکته‌ای که می‌خواهم روی آن تأکید کنم این است که وقتی بین دو روکش قدیمی به‌تدریج فاصله ایجاد می‌شود، نباید صرفاً به فکر بستن فاصله یا تعویض روکش‌ها باشیم. اول باید بفهمیم چه چیزی باعث شده موقعیت دندان‌ها تغییر کند.

محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی تهیه شده است.