مدیریت تیرگی لثه با روکش زیرکونیا: راه حل اثر چتر (Umbrella Effect)

مشکل اصلی: تیرگی لثه با روکش زیرکونیا

• چرا لثه‌ها با وجود روکش‌های زیرکونیای بدون فلز، هنگام صحبت کردن تیره و بد رنگ به نظر می‌رسند؟
• این تیرگی حتی در شرایطی که رادیوگرافی سالم بودن دندان را نشان می‌دهد، مشاهده می‌شود.

مفاهیم کلیدی برای حل مشکل

۱. عرض بیولوژیک (Biological Width)

• تعریف: به طول واحد دنتوژنژیوال که شامل اپیتلیوم جانکشنال و اتصال بافت همبند است، گفته می‌شود.
• اهمیت: رعایت جایگاه صحیح مارجین روکش نسبت به عرض بیولوژیک برای حفظ سلامت بافت لثه و زیبایی پروتز ضروری است.
• روش تعیین: با قرار دادن یک نخ زیر لثه ای (retraction cord)، محل صحیح مارجین روکش روی سطح بالایی نخ مشخص می‌شود.

۲. عرض زیبایی (Aesthetic Width)

• تعریف: فضایی بین فینیش لاین و انتهای فریم‌ورک (اسکلت) روکش.
• اهمیت: فریم‌ورک (مانند فلز یا زیرکونیا) در ناحیه باکال نباید تا خط ختم روکش ادامه یابد. باید ۱ تا ۱.۵ میلی‌متر بالاتر از این خط تمام شود. این فضا سپس با پرسلن مخصوص (porcelain shoulder) پر می‌شود.
• این مفهوم به‌ویژه در استفاده از فریم‌ورک‌های کدر و غیرشفاف اهمیت دوچندان دارد.

اثر چتر (The Umbrella Effect) – علت اصلی تیرگی

• سازوکار: در حین صحبت، لب بالا مانند یک چتر عمل کرده و از رسیدن نور مستقیم به بافت لثه جلوگیری می‌کند.
• اگر فریم‌ورک روکش تا انتهای خط ختم ادامه یابد، مانع از عبور نور غیرمستقیم از ناحیه سرویکال و پخش شدن آن در بافت‌های زیرین می‌شود. این فقدان نور باعث می‌شود لثه‌ها تیره به نظر برسند.
• راه حل: با رعایت عرض زیبایی و استفاده از فریم‌ورک کوتاه‌تر، نور می‌تواند به ناحیه سرویکال نفوذ کرده و به‌طور غیرمستقیم در بافت لثه پخش شود. این کار از ایجاد ظاهر تیره جلوگیری کرده و زیبایی طبیعی را به ارمغان می‌آورد.

نکته پایانی

• استفاده از روکش‌های زیرکونیا با شولدر پرسلنی (porcelain shoulder)، به‌ویژه در صورت غیرشفاف بودن، برای جلوگیری از umbrella effect و تأمین زیبایی لازم است.