دو دندانپزشکی که هر دو سایت دارند

دو نفر را در نظر بگیر که هر دو همان کاری را کرده‌اند که به‌شان توصیه شده. هر دو سایت دارند. هر دو پول داده‌اند، هر دو دامنه‌ی به اسم خودشان دارند، در هر دو سایت، عکس مطب هست و شماره تلفن و لیست درمان‌ها. از بیرون فرقی با هم ندارند.

سایت یکی از این دو ماهی چند بیمار می‌آورد. آن یکی هیچ. کم نه ها، واقعا هیچ. صاحبش خودش هم سالی یک بار بازش نمی‌کند.

سایت اول چه شکلی است

سه سال پیش ساخته شده. چهار پنج بخش دارد: درباره‌ی ما، خدمات، گالری، تماس. بخش خدمات یک لیست است. ایمپلنت، لمینت، عصب‌کشی، ارتودنسی. زیر هر کدام دو خط توضیح که معلوم نیست از کجا آمده، چون همان دو خط در سایت‌های دیگر عینا هست.

آخرین باری که چیزی در آن عوض شده، برای تغییر شماره تلفن بوده. متنش غلط نیست. طراحی‌اش هم بد نیست، گاهی حتی از سایت دوم قشنگ‌تر است.

سایت دوم چه شکلی است

لزوماً حرفه‌ای‌تر به نظر نمی‌رسد. ولی دو چیز در آن فرق دارد.

اول اینکه هر درمان یک متن جدا و اختصاصی دارد که به سؤال واقعی بیمار جواب می‌دهد، نه به سؤالی که ما فکر می‌کنیم بیمار باید بپرسد. بیمار «خدمات ایمپلنت» را نمی‌پرسد. می‌پرسد بعد از کشیدن دندان چقدر باید صبر کنم، یا چرا به من گفته‌اند پیوند استخوان لازم دارم. آن متن برای همین آدم نوشته شده.

دوم اینکه به شکل منظم به‌روز می‌شود. نه هر روز، ولی هر ماه یک قدم جلوتر از ماه قبل است.

فرق واقعی کجاست

سایت اول برای کسی نوشته شده که از قبل تصمیم گرفته بیاید. کسی که اسم تو را می‌داند، سایتت را پیدا کرده و فقط می‌خواهد مطمئن شود مطب واقعی است. برای این آدم سایت یک کارت ویزیت است. مشکل اینجاست که این آدم را تو از قبل داشتی.

سایت دوم برای کسی نوشته شده که اسم تو را بلد نیست. او سؤالش را تایپ می‌کند، جوابی پیدا می‌کند، جواب را می‌خواند، و بعد نگاه می‌کند که این را چه کسی نوشته. همین ترتیب مهم است: اول سؤال، بعد جواب، بعد آدم. برعکسش کار نمی‌کند.

فرق دوم این است که یکی تمام شده و دیگری هنوز در جریان است. سایتی که روز تحویل تمام شده، از همان روز شروع به کهنه شدن می‌کند و دیگر متوقف نمی‌شود.

آنچه فرق نیست

پول. سایت مرده معمولاً گران‌تر تمام شده، چون هزینه یک‌جا داده شده و هر چه گران‌تر باشد، احتمال اینکه دوباره دستش بزنی کمتر است.

طراحی. مرگ یک سایت هیچ نشانه‌ی ظاهری ندارد. باز می‌شود، لود می‌شود، خطا نمی‌دهد. فقط کسی سراغش نمی‌آید.

فنی بودن صاحبش. آن دندانپزشکی که سایتش کار می‌کند، لزوماً چیزی از کد نمی‌داند. تنها چیزی که دارد این است که می‌تواند بدون گرفتن وقت از شخص دیگری، یک متن اضافه کند و این خیلی مهم است و بعدا به آن می‌پردازیم و یادش می‌گیریم.

پس مسئله چیست

مسئله داشتن یا نداشتن سایت نیست. هر دو نفر بالا داشتند. مسئله این است که آن چیزی که ساخته شده برای چه کاری ساخته شده، و قرار است چه اتفاقی در آن بیفتد.

بیشتر سایت‌های مطب با این فرض ساخته می‌شوند که سایت یعنی معرفی. معرفی بد نیست، ولی خیلی کم است، و برای کسی که تو را نمی‌شناسد اصلاً کار نمی‌کند.

قسمت بعد درباره‌ی این است که سایت مطب دقیقاً چیست و چه چیزی نیست. تا این تعریف روشن نشود، هر چیزی که بعدش گفته شود روی یک فرض غلط سوار می‌شود.