روکش‌های پرینتیِ دائم؛ چقدر می‌توان به آن‌ها اعتماد کرد؟

رزین‌های مخصوص رستوریشن نهایی، پرینت سه‌بعدی را از ساخت موقت‌ها فراتر برده‌اند. مصرف کمتر ماده و امکان کاهش هزینهٔ تولید جذاب است؛ اما عنوان «دائم» چقدر با شواهد علمی همراه است؟

ریویوی Flottes و همکاران، ۴۲ مطالعه دربارهٔ این مواد را بررسی کرده است. همهٔ مطالعات آزمایشگاهی بودند؛ بنابراین نتایج، دوام بلندمدت روکش داخل دهان را ثابت نمی‌کنند.

این مواد واقعاً سرامیک‌اند؟

مواد بررسی‌شده عمدتاً کامپوزیت‌های رزینی حاوی فیلر، یعنی ذرات تقویت‌کنندهٔ معدنی یا سرامیکی، هستند. وجود فیلر سرامیکی، آن‌ها را به زیرکونیا یا لیتیوم دی‌سیلیکات تبدیل نمی‌کند. بخش رزینی همچنان بر مقاومت، جذب آب و تغییر رنگ اثر دارد.

بیشترین اطلاعات مربوط به Crowntec، Permanent Crown و VarseoSmile Crown بود؛ نتایج این محصولات را نمی‌توان به تمام رزین‌های پرینتی تعمیم داد.

مقاومتشان چقدر است؟

این رزین‌ها در بسیاری از تست‌ها مقاومت امیدوارکننده‌ای داشتند، اما در مجموع، خواص مکانیکی این رزین‌ها ضعیف‌تر از کامپوزیت‌هایی بود که به شکل بلوک آماده عرضه می‌شوند و دستگاه میلینگ با تراش آن‌ها، رستوریشن را می‌سازد. در برخی ویژگی‌ها، حتی کامپوزیت‌های مستقیم هم عملکرد بهتری داشتند.

در بعضی مطالعات، نمونه‌ها را در معرض آب، تغییرات دما یا نیروهای تکراری قرار داده بودند تا بخشی از شرایط دهان شبیه‌سازی شود؛ به این کار ایجینگ (aging) می‌گویند. بعد از ایجینگ، عملکرد بعضی مواد افت کرده بود، اما میزان این افت در همهٔ محصولات یکسان نبود.

پس تحمل یک نیروی زیاد در تست شکست، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که روکش سال‌ها زیر نیروهای جویدن دوام می‌آورد.

روش ساخت چقدر مهم است؟

کیفیت نهایی فقط به نام رزین وابسته نیست. جهت پرینت، ضخامت لایه‌ها، شست‌وشو و پست‌کیور، یعنی پلیمریزاسیون تکمیلی بعد از پرینت، می‌توانند خواص ماده را تغییر دهند.

در بعضی مطالعات، پست‌کیور مقاومت را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده بود. در مقابل، شست‌وشوی طولانی در اتانول در یک مطالعه، اتصال به سمان را ضعیف کرده بود.

بنابراین طولانی‌ترکردن مراحل الزاماً بهتر نیست؛ رعایت دستورالعمل اختصاصی ماده اهمیت دارد.

سطح و رنگ چه وضعیتی دارند؟

سختی سطحی (surface hardness) این رزین‌ها در بسیاری از مقایسه‌ها پایین‌تر بود. زبری سطح هم به ماده و روش پرداخت وابسته بود؛ موضوعی که برای ظاهر رستوریشن و تجمع پلاک اهمیت دارد.

پالیش و بعضی پوشش‌های محافظِ لایت‌کیور، یعنی پوشش‌هایی که با نور سخت می‌شوند، توانسته بودند کیفیت سطح یا مقاومت به رنگ‌پذیری را بهتر کنند؛ اما نتیجه برای تمام محصولات یکسان نبود.

ثبات رنگ در آب یا بزاق مصنوعی گاهی قابل‌قبول بود، ولی چای و قهوه در تعدادی از تست‌ها تغییر رنگ قابل‌توجهی ایجاد کردند. رنگ مناسب هنگام تحویل، به معنی حفظ همان رنگ در طول زمان نیست.

چطور باید باند شوند؟

سندبلاست، یعنی زبرکردن سطح با ذرات ساینده، در چند مطالعه اتصال را بهتر کرده بود. اما اثر سایلان، پرایمر و اچ اسیدی بین مواد متفاوت بود.

این ریویو یک پروتکل مشترک برای تمام رزین‌های پرینتی ارائه نمی‌دهد. وجود ذرات سرامیکی هم دلیل کافی برای تکرار پروتکل باند گلاس‌سرامیک‌ها نیست.

(آماده‌سازی سطح باید با دستورالعمل همان رزین و سیستم سمان هماهنگ باشد.)

از نظر زیستی قابل‌اعتمادند؟

بیشتر بررسی‌های سلولی نتایج قابل‌قبولی داشتند، اما بعضی نتایج نامطلوب هم گزارش شده بود. اطلاعات دربارهٔ آزادشدن مونومر، یعنی مولکول‌های واکنش‌ندادهٔ رزین، و اثرات بلندمدت هنوز محدود است. این یافته‌های آزمایشگاهی به‌تنهایی نه آسیب بالینی را ثابت می‌کنند و نه ایمنی بلندمدت را.

نتیجه برای کار بالینی چیست؟

این مواد برای ساخت رستوریشن‌های نهایی تک‌واحدی امیدوارکننده‌اند، اما هنوز شواهد کافی نداریم که بگوییم به اندازهٔ مواد رایجِ مورد استفاده برای رستوریشن نهایی قابل‌اعتمادند. برای ارزیابی آن‌ها باید علاوه بر مقاومت، به کیفیت ساخت، باند، پرداخت سطح و حفظ رنگ در طول زمان هم توجه کنیم.

(نتایج این ریویو به‌تنهایی برای تأیید استفاده در بریج‌های چندواحدی، بازسازی‌های وسیع یا بیماران با نیروهای زیاد کافی نیست.)

«دائم» نام کاربرد پیشنهادی محصول است؛ دوام بلندمدت باید با مطالعهٔ بالینی نشان داده شود.