وقتی خواستهٔ بیمار با درمان درست هم‌خوانی ندارد

بیماری برای تعیین طرح درمان دندان‌های قدامی فک بالا ارجاع شده بود. طبق شرح حال، قبلاً در ناحیهٔ دندان ۲ بالا راست تورم داشته که در زمان مراجعه برطرف شده بود. در بررسی رادیوگرافی، علاوه بر مشکلات درمان ریشه، شواهد پوسیدگی زیر روکش‌ها هم دیده می‌شد.

توصیهٔ من این بود که ابتدا تمام روکش‌ها خارج شوند، وضعیت دندان‌ها و میزان نسج سالم باقی‌مانده بررسی شود و بعد دربارهٔ درمان مجدد ریشه و بازسازی پروتزی تصمیم بگیریم.

اما بیمار تمایلی به خارج کردن روکش‌ها نداشت. می‌گفت این‌ها دندان‌های قدامی هستند و برداشتن روکش‌ها برایش سخت است. سؤالش این بود که آیا نمی‌توان درمان مجدد ریشه را از روی همین روکش‌ها انجام داد؟

درمان مجدد ریشه از روی روکش در بعضی شرایط امکان‌پذیر است، اما مسئله این بیمار فقط درمان ریشه نبود. وقتی یک دندان اندوشده ضایعهٔ پری‌اپیکال دارد، باید به این فکر کنیم که عفونت از کجا آمده و چرا درمان قبلی شکست خورده است. یکی از احتمالات مهم، نشت میکروبی از سمت تاج دندان (Coronal Leakage) است.

اگر عامل مشکل، پوسیدگی یا نشت از زیر روکش باشد، درمان مجدد از روی روکش ممکن است عفونت داخل کانال را کنترل کند، اما عامل نشت همچنان باقی می‌ماند و احتمال آلودگی مجدد وجود دارد. در این بیمار هم شواهد پوسیدگی زیر روکش‌ها، اهمیت این موضوع را بیشتر می‌کرد.

مسئلهٔ دیگر، تعیین پروگنوز دندان‌ها بود. مثلاً دربارهٔ دندان ۲ بالا چپ، تا وقتی روکش خارج نشود و میزان تخریب دندان مشخص نباشد، حتی نمی‌توان با اطمینان گفت که دندان قابل نگهداری و بازسازی است یا نه.

بنابراین در این کیس، برداشتن روکش‌ها صرفاً مقدمهٔ ساخت روکش جدید نبود؛ بخشی ضروری از تشخیص و طرح درمان بود.

نکته‌ای که می‌خواهم روی آن تأکید کنم این است که خواستهٔ بیمار حتماً باید در تصمیم‌گیری ما در نظر گرفته شود، اما قرار نیست همیشه مطابق آن درمان کنیم. گاهی پذیرفتن درخواست بیمار برای ساده‌تر شدن درمان، به معنی نادیده گرفتن مشکلی است که از ابتدا باید برطرف می‌شد. در چنین شرایطی، همراهی با خواستهٔ بیمار ممکن است به درمانی ناقص و در نهایت به ضرر خود بیمار منجر شود.

محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی تهیه شده است.