ابفرکشن

تعریف

ابفرکشن یک مکانیسم پیشنهادی برای از دست رفتن بافت در ناحیه‌ی سرویکال است. طبق این فرضیه که Grippo در ۱۹۹۱ نام‌گذاری‌اش کرد، نیروهای اکلوزالی غیرمحوری و مکرر باعث خم شدن (flexure) دندان می‌شوند و تنش کششی و فشاری حاصل، در ناحیه‌ی سرویکال که باریک‌ترین بخش دندان است تمرکز پیدا می‌کند. این تنش می‌تواند پیوند بین کریستال‌های هیدروکسی‌آپاتیت و منشورهای مینایی را در ناحیه‌ی CEJ دچار میکروفرکچر کند و بافت را در برابر برداشته‌شدن با اروژن و ابریژن آسیب‌پذیرتر کند. پشتوانه‌ی اصلی این مدل، مطالعات آنالیز المان محدود و کارهای آزمایشگاهی است.

مرز مفهوم و سوءبرداشت‌ها

مهم‌ترین نکته این است که ابفرکشن با سه مکانیسم دیگر سایش هم‌رتبه نیست. اتریشن، ابریژن و اروژن مکانیسم‌های مستندند؛ ابفرکشن یک فرضیه است که هنوز شواهد بالینی قطعی برای وجود مستقل آن به‌عنوان علت ارائه نشده و مرورهای سیستماتیک نتوانسته‌اند رابطه‌ی علّی بین فاکتورهای اکلوزالی و ضایعات سرویکال را تأیید کنند. مدل‌های FEA نشان می‌دهند تمرکز تنش ممکن است رخ دهد، اما امکان‌پذیر بودن یک مکانیسم با اثبات آن یکی نیست.

سوءبرداشت دوم، یکی گرفتن ابفرکشن با NCCL است. NCCL یک یافته‌ی بالینی است، ابفرکشن یک توضیح پیشنهادی برای بخشی از آن. نامیدن هر ضایعه‌ی گوه‌ای به‌عنوان «ابفرکشن» یعنی از روی شکل ضایعه، یک علت اثبات‌نشده را نتیجه گرفته‌ایم.

خطرناک‌ترین شکل این سوءبرداشت، سومی است: رسیدن از تشخیص ابفرکشن به تنظیم اکلوزال. اکلوزال ادجاستمنت یک مداخله‌ی غیرقابل بازگشت روی بافت سالم است و انجام آن برای «درمان» ضایعه‌ای که علتش اثبات نشده، تراشیدن دندان بر پایه‌ی یک فرضیه است.

نقش در تصمیم‌گیری درمانی

جایگاه عملی ابفرکشن این است که به‌عنوان یک عامل مشارکت‌کننده‌ی احتمالی در نظر گرفته شود، نه به‌عنوان تشخیصی که خودش اندیکاسیون درمان می‌سازد. کاری که باید انجام شود مدیریت عوامل مستند است: کنترل منبع اسید، اصلاح تکنیک و ابزار مسواک، و در بیمار براکسر محافظت از ساختار با اسپلینت. اگر رستوریشن سرویکال اندیکاسیون داشته باشد، انتخاب متریال با مدول الاستیسیته‌ی پایین‌تر و پذیرش این‌که flexure دندان می‌تواند در شکست رستوریشن نقش داشته باشد، منطقی است، اما این هم فرض را به یقین تبدیل نمی‌کند.

ابفرکشن نمونه‌ی روشنی است از این‌که یک مکانیسم قابل تصور، وقتی به یک تشخیص روزمره تبدیل می‌شود، چه هزینه‌ای می‌سازد. توضیحی که برای علت داریم نباید از شواهدی که برای آن داریم جلو بزند، به‌ویژه وقتی درمانی که از آن نتیجه می‌شود برگشت‌ناپذیر است.