DentAI – نکاتی در مورد خط تراش و دقت اسکنر داخل دهانی
Englishیک بیانیهی اجماعِ مشترکِ سه انجمنِ SSRD، SEPES و PROSEC، دو مرورِ سیستماتیک با متاآنالیز را کنارِ هم میگذارد: یکی خط تراش افقی را با عمودی مقایسه میکند، دیگری دقتِ اسکنرهای داخل دهانی را در اینله، آنله و ونیر میسنجد. نتیجهی هر دو کمی برخلافِ تصورِ رایج است — نه خط تراش عمودی برتری بالینی دارد، نه اسکنر جدیدتر لزوماً فیت بهتری میدهد.
این مقاله بیانیهی اجماعِ کنفرانسِ مشترکِ SSRD، SEPES و PROSEC دربارهی رستوریشنهای مینیمالاینویسیو است که یافتههای دو مرورِ سیستماتیکِ جداگانه با متاآنالیز را در دو حوزهی متفاوتِ دندانپزشکیِ رستوریتیو خلاصه میکند: طراحیِ خطِ تراش، و دقتِ اسکنرهای داخل دهانی (IOS).
۱. ارزیابی خطوط تراش (افقی در برابر عمودی)
- بر اساس بررسیهای سیستماتیک با دوره پیگیری ۳ تا ۷ ساله، تفاوت معناداری در میزان بقا، درصد موفقیت (۶۵ تا ۱۰۰ درصد) و شاخصهای سلامت پریودنتال (plaque index و gingival index) بین خطوط تراش افقی و عمودی برای ونیرها، کراونها و پروتزهای ثابت (FPD) وجود ندارد.
- استفاده از هر دو طراحی خط تراش از نظر بالینی تأیید شده و قابل استناد است.
- اجرای تراشهای عمودی (مانند تکنیک BOPT) به شدت حساس به تکنیک (Technique-sensitive) است و نیازمند ارزیابی دقیق و هماهنگی کامل با تکنسین لابراتوار میباشد.
- انتخاب بین دو روش هنوز معیار مبتنی بر شواهد ندارد و بر پایهی شرایط کیس انجام میشود. فاکتورهایی که در تصمیمگیری دخیلاند شامل موقعیت خط تراش (supra، sub یا yuxta-gingival)، موقعیت فعلی و مطلوب مارجین لثه، supracrestal tissue height، فضای embrasure، وضعیت رستوریتیو دندان، انتخاب و contouring متریال و میزان تهاجمی بودن تراش است.
۲. دقت اسکنرهای داخل دهانی در رستوریشنهای پارسیل
- اسکنرهای داخل دهانی جایگزینی دقیق و قابلاعتماد برای روشهای سنتی قالبگیری در ساخت اینلهها و آنلههای تکواحدی محسوب میشوند.
- نوع روش قالبگیری (دیجیتال در مقایسه با سنتی) تأثیری در میزان تطابق مارجینال و داخلی رستوریشنهای اینله و آنله نشان نمیدهد.
- به دلیل فقر شواهد علمی، در حال حاضر نمیتوان توصیه قطعی و استانداردی برای استفاده از اسکنرهای داخل دهانی در ساخت ونیرها ارائه کرد.
- تمام مطالعات موجود روی رستوریشنهای single انجام شدهاند و دربارهی دقت اسکن در رستوریشنهای متعدد (چند ونیر یا چند اینله همزمان) دادهای در دسترس نیست.
- جهت دستیابی به حداکثر دقت در اسکن، ارزیابی فاکتورهای بالینی پیش از اسکن دیجیتال ضروری است: هندسه تراش، کیفیت پرداخت سطح، موقعیت و طراحی خط تراش، فضای اینترپروگزیمال و وجود build-up روی دندان تراشخورده یا رستوریشن مجاور. مجموعهی این فاکتورها تحت عنوان scanability شناخته میشود.
- نسل جدیدتر اسکنر لزوماً به فیت بهتر رستوریشن منجر نمیشود، چون پارامترهای ساخت نیز در نتیجهی نهایی دخالت دارند.
۳. محدودیت سطح شواهد
بخش مربوط به اسکنرها تقریباً بهطور کامل بر پایهی مطالعات in vitro است، در شرایطی که بزاق، خونریزی سالکوس، حرکت زبان و محدودیت فضای دهان وجود نداشته. انتظار بازتولید عین همان دقت در شرایط بالینی واقعی منطقی نیست.
"Comparative Influence of Marginal Design and Digital Scanning Accuracy on the Clinical Longevity of Ceramic Restorations: An Evidence-Based Approach. Consensus Statement From SSRD, SEPES, and PROSEC Conference on Minimally Invasive Restorations"
Pradies G, Gil A, Morón-Conejo B, Bonfanti-Gris M, Martínez-Rus F, et al. — Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2025;37:756–760
DOI: 10.1111/jerd.13474