نکتهٔ کلینیکی ۱۱۱ — قالبگیری ایمپلنت: اوپن تری در برابر کلوز تری
فرق اصلی اوپن تری و کلوز تری این است که کوپینگ بعد از سفت شدن ماده کجا میماند. در اوپن تری کوپینگ همراه قالب از دهان بیرون میآید که به آن روش پیکآپ (pick-up) میگویند. در کلوز تری کوپینگ در دهان میماند و بعد داخل قالب برگردانده میشود که به آن روش ریپوزیشن (reposition) میگویند. همین تفاوت تعیین میکند که خطا از کجا میتواند وارد کار شود.

اوپن تری: کوپینگ با قالب بیرون میآید
کوپینگ را به ایمپلنت میبندیم و تری را امتحان میکنیم تا مطمئن شویم پیچ گاید از بازشدگی تری بیرون میزند و با لبهی تری تماس ندارد. معمولاً روی بازشدگی یک لایه موم یا ورق نازک میگذاریم که سر پیچ از آن رد شود و ماده بیرون نریزد. بعد از سفت شدن ماده، سر پیچها را پیدا میکنیم، پیچها را کامل باز میکنیم و تری را بیرون میآوریم. کوپینگها داخل قالب ثابت ماندهاند و آنالوگ مستقیم به همانها پیچ میشود.


مزیت اصلی این روش این است که کوپینگ هیچوقت از جای خودش در قالب جدا نمیشود، پس موقعیتی که ماده ثبت کرده همان موقعیتی است که به آنالوگ میرسد. برای همین در کارهای چند ایمپلنتی، که خطای هر ایمپلنت روی passive fit کل پروتز اثر میگذارد، اوپن تری انتخاب معمول است.
برای ایمپلنتهایی که با هم زاویه دارند هم قالبگیری اوپن تری انتخاب ارجح است. در کلوز تری، قالب باید از روی کوپینگها بیرون کشیده شود، و وقتی کوپینگها موازی نیستند، ماده موقع بیرون آمدن روی آنها کش میآید و تغییر شکل میدهد. در اوپن تری پیچها قبل از بیرون آوردن باز شدهاند و کوپینگها همراه قالب بیرون میآیند، پس این کش آمدن پیش نمیآید.
در ایمپلنتی که عمیق کاشته شده، بخش زیادی از کوپینگ داخل بافت نرم قرار میگیرد و فقط قسمت کمی از آن داخل ماده ثبت میشود. در کلوز تری این یعنی جای کوپینگ داخل قالب کمعمق است و برگرداندنش دقیق نیست. در اوپن تری کوپینگ داخل ماده قفل شده و نیازی به برگرداندن ندارد.
یک امکان دیگر اوپن تری اسپلینت کردن است. در کارهای چند ایمپلنتی و مخصوصاً فول آرچ، کوپینگها را پیش از قالبگیری با رزین آکریلی به هم وصل میکنیم تا موقع بیرون آمدن قالب و پیچ کردن آنالوگها نسبت به هم جابهجا نشوند. رزین موقع سفت شدن انقباض دارد، برای همین معمولاً اسپلینت را بعد از سفت شدن برش میدهیم و دوباره با مقدار کمی رزین وصل میکنیم. در کلوز تری اسپلینت کردن ممکن نیست، چون کوپینگها باید جدا جدا در دهان بمانند.

محدودیت اوپن تری بیشتر فضاست. پیچ گاید بلند است و باید هم از تری بیرون بزند و هم آچار ایمپلنت به آن برسد. در ناحیهی خلفی و در بیماری که دهانش را کم باز میکند، این کار سخت و گاهی غیرممکن است. آماده کردن تری، پیدا کردن سر پیچها زیر ماده و باز کردنشان هم زمان بیشتری میگیرد، و بیماری که رفلکس گگ دارد این مدت را سختتر تحمل میکند.
کلوز تری: کوپینگ در دهان میماند
کوپینگ را به ایمپلنت میبندیم و اگر سیستم کلاهک پلاستیکی دارد، کلاهک را رویش میگذاریم. تری معمولی است و بازشدگی نمیخواهد. بعد از سفت شدن ماده، تری را مستقیم بیرون میآوریم و کوپینگ در دهان میماند. بعد کوپینگ را باز میکنیم، بیرون از دهان به آنالوگ میبندیم و مجموعه را سر جای خودش داخل قالب برمیگردانیم، طوری که سطح صاف کوپینگ با جای خودش در قالب جور شود و کوپینگ تا انتها بنشیند. اگر کلاهک داشته باشد، کلاهک داخل قالب مانده و کوپینگ داخلش جا میافتد.

مزیت کلوز تری سادگی است. تری استوک بدون تغییر کار میکند، فضای عمودی کمی لازم دارد و زمان قالبگیری کوتاهتر است. برای همین در ناحیهی خلفی، در بیماری که دهانش را کم باز میکند و در بیمار با رفلکس گگ راحتتر است.
محدودیتش در همان مرحلهی برگرداندن است. کوپینگ ممکن است کامل در جایش ننشیند، کمی بچرخد، یا مادهی اطراف جایش موقع فشار دادن کمی تغییر شکل بدهد. در تک ایمپلنت، پروتز به ایمپلنت دیگری وصل نیست و مسئلهی passive fit بین چند ایمپلنت مطرح نمیشود، برای همین کلوز تری معمولاً کافی است. در چند ایمپلنت هر برگرداندن خطای خودش را دارد و این خطاها روی هم جمع میشوند.
مقایسه
| اوپن تری | کلوز تری | |
|---|---|---|
| کوپینگ بعد از قالبگیری | با قالب بیرون میآید (پیکآپ) | در دهان میماند و برگردانده میشود (ریپوزیشن) |
| تری | با بازشدگی روی ایمپلنتها | تری معمولی |
| منبع اصلی خطا | جابهجایی کوپینگها نسبت به هم (با اسپلینت کمتر میشود) | برگرداندن کوپینگ داخل قالب |
| فضای لازم | زیاد | کم |
| اسپلینت کوپینگها | ممکن | ممکن نیست |
| اندیکاسیون | چند ایمپلنت، فول آرچ، زاویهی نامناسب، ایمپلنت عمیق | تک ایمپلنت، ناحیهی خلفی، دهانباز کردن محدود، رفلکس گگ |
انتقال همین اطلاعات بدون مادهی قالبگیری و با اسکن بادی بحث قسمت بعد است.
محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی تهیه شده است.