تکنیکی است که وقتی لبهی تراش دندان (اغلب در نواحی پروگزیمال) پایینتر از لثه (سابجینجیوال) قرار دارد، استفاده میشود.
در این موارد، قرار دادن رستوریشن غیرمستقیم (مثل اینله یا انله) از نظر ایزولاسیون، قالبگیری و سمان کردن چالشبرانگیز است.
اصطلاح DME یعنی استفاده از مواد کامپوزیتی برای بالا آوردن لبهی تراش به بالاتر از سطح لثه.
۲. هدف و مزایای DME: ✅🎯
سادهسازی مراحل بعدی: ایزولاسیون، قالبگیری و سمان کردن رستوریشنهای غیرمستقیم بسیار راحتتر میشود.
بهبود کیفیت و دوام: با غلبه بر چالشهای لبههای سابجینجیوال، کیفیت و طول عمر رستوریشنها بهتر میشود.
اجتناب از جراحی پیچیده: اغلب نیاز به جراحی افزایش طول تاج (Crown Lengthening) و عوارض احتمالی آن (مثل گیر غذایی، درگیری فورکا) را برطرف میکند.
تسهیل سمان کردن (مخصوصاً با سمان رزینی): تمیز کردن اضافات سمان رزینی در لبههای سابجینجیوال قبل از کیور کردن دشوار است و ریسک جابجایی رستوریشن یا خونریزی دارد. روش DME با بالا آوردن لبه قبل از ساخت رستوریشن، این مشکل را حل میکند.
ایزولاسیون و تمیز کردن راحتتر شده و از خونریزی جلوگیری میشود. (این مشکل معمولاً با سمانهای معمولی مثل گلاس آینومر که تمیزکاری بعد از سِت شدن انجام میشود، وجود ندارد).
در ترکیب با IDS و DME، میتوان کارهای دیگری مثل تقویت کاسپهای ضعیف یا بلاک کردن آندرکاتها را همزمان انجام داد.
۴. مراحل و مواد مورد نیاز: 🛠️🧱
ایزولاسیون حیاتی است: از نوار ماتریکس تافل مایر فلزی استفاده میشود. ایزولاسیون باید با ماتریکس امکانپذیر باشد.
تطبیق ماتریکس بند: مطمئن شوید که ماتریکس درست قرار گرفته و بافت لثه یا رابردم بین ماتریکس و دندان گیر نکرده باشد.
آمادهسازی مجدد لبه: قبل از شروع باندینگ، لبه سابجینجیوال باید با فرز تازه یا دوباره آمادهسازی شود (برای حذف دبریها).
انجام IDS (اگر همزمان است): اچینگ، شستشو، اپلای ادهزیو و لایت کیور.
قرار دادن کامپوزیت: کامپوزیت برای بالا آوردن لبه به میزان تقریبی ۲ میلیمتر اپلای میشود (شبیه ترمیم مستقیم کامپوزیت).
انواع کامپوزیت: کامپوزیتهای ترمیمی معمولی یا کامپوزیت فلو. توصیه میشود کامپوزیتهای میکروهیبرید یا نانوهیبرید از قبل گرم شوند (برای افزایش فلو و کاهش گپ).
تمیزکاری: اضافات کامپوزیت با فرزهای نرم یا اسکیلر داسی شکل تمیز میشوند.
چک کردن اورهنگ: با نخ دندان کنترل شود.
کنترل کیفیت: 📸 رادیوگرافی بایت وینگ برای ارزیابی کیفیت لبهی بالا آمده (تطابق خوب، نبود گپ و اورهنگ) ضروری است.
۵. نکات ویژه در مورد نوار ماتریکس: 📏
ماتریکس تافل مایر فلزی.
نوارهای ماتریکس کانتور شده (گاهی "ماتریکس موزی یا banana" هم گفته میشود) مناسبند و به ایجاد Emergence Profile خوب نزدیک CEJ کمک میکنند.
برای ثبات ماتریکس، وجود دیوارههای باکال و لینگوال کافی لازم است.
ارتفاع نوار ماتریکس به ۲–۳ میلیمتر کاهش داده میشود (راحتتر زیر لثه میرود و سیل بهتری در لبه ایجاد میکند). ارتفاع باید کمی بیشتر از ارتفاع نهایی DME باشد.
عرض نوار ماتریکس نیز به ۲–۳ میلیمتر کاهش داده میشود.
برای ضایعات خیلی عمیق که ماتریکس استاندارد به لبه نمیرسد، یک تکه دوم از ماتریکس بریده شده و بین دندان و ماتریکس اولیه قرار داده شده و به سمت پایین هدایت میشود تا به لبه ضایعه عمیق برسد و ایزولاسیون حاصل شود.
۷. کاربرد در اندودانتیکس: Endo ➕ DME
تکنیک DME میتواند در مواردی که نیاز به درمان ریشه است مفید باشد.
توصیه میشود DME قبل از شروع درمان اندو انجام شود تا ایزولاسیون حین درمان ریشه بهتر شده و اندو تمیزتری انجام گیرد.
۸. تحویل رستوریشن غیرمستقیم پس از DME: 🧼✨
هنگام تحویل رستوریشن، دندان تراشخورده و لبه کامپوزیتی بالا آمده باید تمیز شوند.
سپس مراحل استاندارد باندینگ (اچینگ و...) قبل از سمان کردن رستوریشن انجام میشود.
۹. کاربرد فراتر از رستوریشنهای غیرمستقیم: ➕➡️
تکنیک DME (مخصوصاً وقتی با IDS ترکیب شود) میتواند برای بهبود کیفیت درمان در رستوریشنهای مستقیم کامپوزیتی نیز استفاده شود، ایزولاسیون را راحتتر کرده و فرآیند را روانتر و با کیفیتتر میکند.
🌟 دکتر فواد شهابیان متخصص پروتزهای دندانی و ایمپلنت